Od niemal wieku Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Włochy jest tętniącym życiem i pasją do literatury miejscem integracji sąsiedzkiej. Przypadający na wrzesień 2026 roku jubileusz 90-lecia istnienia Biblioteki chcielibyśmy więc celebrować wraz z Państwem, naszymi czytelnikami i sympatykami! Już dziś serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania!
Biblioteka Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości
Pierwsze próby utworzenia biblioteki na terenie Włoch miały miejsce już w okresie międzywojennym. Potrzebę posiadania takiej placówki dostrzegali sami mieszkańcy, a ówcześni organizatorzy życia kulturalnego podejmowali starania w celu jej realizacji, angażując lokalną społeczność, zachęcając do zbiórki książek i przekazywania datków pieniężnych na zakup pierwszych egzemplarzy.
Ideę udostępniania książek szerszemu gronu zainteresowanych zapoczątkował na terenie Włoch Wacław Dąbrowski, zakładając Czytelnię Powszechną już w 1928 roku.
Zaczątkiem obecnej Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy była Biblioteka Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości, która powstała 10 września 1936 roku i znalazła siedzibę na parterze pałacyku Koelichenów. Fakt ten potwierdza w spisanych przez siebie wspomnieniach Stefania Draczko. Po wkroczeniu wojsk niemieckich w 1939 r. uporządkowała ona liczący kilkaset woluminów księgozbiór, przeniesiony z zamienionego tymczasowo na szpital pałacyku, do prywatnego mieszkania przy ul. Jagiellońskiej 2 (obecnie ul. Milanowska). Biblioteka prowadzona przez Stefanię Draczko miała służyć tylko zaufanemu gronu osób, z czasem jednak ich liczba rosła i pod koniec okupacji wynosiła ok. tysiąca stałych czytelników. Początkowo władze okupacyjne nie interesowały się zbytnio placówką, dopiero 1 listopada 1942 roku okupacyjny Zarząd Miasta przejął Bibliotekę na własność, a bibliotekarkom przyznał status pracownic urzędowych.
Powojenne reorganizacje
Po wyzwoleniu nastał okres reorganizacji i przemieszczania się Biblioteki: wczesną wiosną 1945 roku do lokalu przy ul. Sieradzkiej 39 (obecnie ul. Potrzebna), a w maju 1947 roku, ponownie, do zajmowanego przed wojną pałacyku Koelichenów. Był to ciężki czas dla Biblioteki. Brakowało pieniędzy, zarówno na poprawę warunków lokalowych, pozwalających na wydzielenie księgozbioru dla różnych grup wiekowych, jak też na uposażenia bibliotekarek. W wyniku starań, ostatecznie, 1 maja 1948 roku otwarto czytelnię dziecięcą, a w drugiej połowie tego samego roku czytelnię naukową. W ten sposób została ostatecznie ukształtowana Biblioteka Miejska im. Stefana Żeromskiego. Okres samodzielnego funkcjonowania Biblioteki Miejskiej we Włochach zakończyło Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 roku w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy, które włączyło Włochy do miasta stołecznego Warszawy, a Bibliotekę do Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy.
Od 1952 roku włochowską Bibliotekę podzielono na trzy placówki, którym nadano nowe nazwy: Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 30, Czytelnia dla Dzieci i Młodzieży nr 22 oraz Czytelnia Naukowa nr VI.
Począwszy od 1953 roku biblioteki włochowskie przez ponad 40 lat pozostawały w strukturze powołanego wówczas Zespołu Bibliotek Ochoty. Czasy ochockie to kolejne lata borykania się z trudnościami lokalowymi, remontami, rozbudową i przeprowadzkami poszczególnych placówek. To także czas ubożenia księgozbioru wskutek ograniczonej oferty rynkowej i selekcji spowodowanej cenzurą polityczną.
We Włochach i dla Włochowian
Kolejny rozdział w życiu Biblioteki we Włochach zapoczątkowała Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy z dnia 25 marca 1994 roku, powołująca gminę Warszawa-Włochy. Na terenie nowej gminy znalazły się placówki biblioteczne zlokalizowane w pałacyku Koelichenów, a także dwie biblioteki z Okęcia: Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 28 istniejąca od 1949 roku oraz Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 71 założona w 1962 roku.
Na mocy Uchwały Rady Gminy Warszawa-Włochy z dnia 10 kwietnia 1995 roku została powołana z dniem 1 maja 1995 roku Biblioteka Publiczna Gminy Warszawa-Włochy, której nadano Statut wytyczający cele i zadania oraz określający zasady jej finansowania.
Ostatnią zmianę statusu Biblioteki wprowadziła Ustawa z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy, która przekształciła samodzielną Gminę Warszawa-Włochy na dzielnicę, a obecną Bibliotekę Publiczną w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy włączyła w skład sieci 18 dzielnicowych bibliotek publicznych.
Kolejne lata przyniosły zmiany w strukturze organizacji. Od 2018 roku przy Bibliotece działa Multimedialne Archiwum Miasta Ogrodu Włochy, powołane w celu zachowania dla przyszłych pokoleń pamięci wydarzeń, osób i miejsc ważnych dla historii dzielnicy. Dysponuje ono pokaźnym zbiorem archiwalnych fotografii, dokumentów, planów, map oraz czasopism, udostępnianych nieodpłatnie za pośrednictwem serwisu mamow.pl. W 2019 roku powołana do życia została szósta – najmłodsza – placówka biblioteczna, Wypożyczalnia nr 17, mieszcząca się w biurowcu przy Al. Jerozolimskich 200.
Biblioteka XXI wieku
Zmiany administracyjne, remonty i modernizacje, jakkolwiek utrudniające działalność instytucji, przyczyniły się ostatecznie do podniesienia estetyki wnętrz, polepszenia warunków pracy i poziomu usług bibliotecznych. Z dumą możemy powiedzieć, że Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy jest obecnie placówką nowoczesną, atrakcyjną i chętnie odwiedzaną przez mieszkańców. Posiadane zbiory są stale wzbogacane o nowe kolekcje – książki (w tym w języku angielskim), audiobooki, filmy na płytach DVD oraz gry planszowe – i urozmaicane zgodnie z oczekiwaniami czytelników. Wprowadziliśmy usługi sprzyjające wyrównywaniu szans wszystkich czytelników, jak „Książka na telefon”, czy bezpłatne wypożyczanie odtwarzaczy książek mówionych „Czytak” osobom z dysfunkcją wzroku. W naszych placówkach organizowane są szkolenia komputerowe dla seniorów, dyżury „Smartfonowego Pogotowia” oraz Punkty Cyfrowego Wsparcia Seniora.
System biblioteczny pozwala czytelnikom na dostęp do pełnej i aktualnej informacji o zasobach biblioteki, a także stwarza możliwość zdalnej kontroli konta bibliotecznego, zamawiania i rezerwowania zbiorów przez Internet, czy wnioskowania o dostęp do kilku bibliotek elektronicznych, m.in. Empik Go, Legimi. W naszych placówkach można korzystać ze spokojnej przestrzeni do pracy i nauki, komputerów, drukarek i bezpłatnego Internetu udostępnianego także poprzez Wi-Fi. Wychodząc naprzeciw potrzebom naszych czytelników, zainstalowaliśmy w ostatnich latach dwie wrzutnie biblioteczne – przy placówkach w Parku Kombatantów oraz Wypożyczalni nr 71 oraz dwa książkomaty – przy Wypożyczalni nr 17 i Wypożyczalni nr 28.
Misję promowania czytelnictwa realizujemy także poprzez liczne spotkania autorskie, wykłady, warsztaty oraz cykliczne zajęcia dla dzieci i spotkania Dyskusyjnych Klubów Książki. Wokół Biblioteki gromadzi się pokaźne grono pasjonatów literatury, sztuki, rękodzieła oraz genealogii a organizowane przez Bibliotekę imprezy tj. piknik „Majówka z książką”, różnorodne atrakcje organizowane w ramach Włochowskiego Miesiąca Seniora czy Nocy Bibliotek zdążyły na dobre wpisać się w kalendarz kulturalnych wydarzeń dzielnicy. Do działań wyróżniających naszą Bibliotekę wśród innych tego typu placówek stolicy należą m.in. Dyskusyjny Klub Książki Latynoamerykańskiej, spotykający się od 2018 roku w Wypożyczalni nr 28, Kurs języka migowego on-line „Ada miga”, czy publikowany w mediach społecznościowych nowy cykl filmików pt. „Migam i polecam”, którego celem jest promocja czytelnictwa wśród osób głuchych i niedosłyszących.